Zasady zawodów hobby horse: skoki, ujeżdżenie i freestyle wyjaśnione

Zawody hobby horse odbywają się według spisanych zasad, znacznie bliższych prawdziwemu jeździectwu, niż wyobraża sobie większość widzów. Błędy są liczone, programy oceniane ruch po ruchu, a sprzęt sprawdzany. Oto regulamin taki, jaki obowiązuje na większości zawodów w Finlandii, Niemczech, Holandii i w rosnącym obiegu międzynarodowym: co daje punkty, co je odbiera i co oznacza eliminację.

Zasady skoków przez przeszkody

Zawodnik pokonuje serię ponumerowanych przeszkód w wyznaczonej kolejności, z koniem między nogami, i przeskakuje każdą z koniem przed sobą. Koń musi przejść nad przeszkodą, nie obok niej. Parkury mają od ośmiu do dwunastu przeszkód i normę czasu obliczaną z długości trasy.

Sytuacja	Kara
Zrzutka	4 punkty
Odmowa lub wyłamanie (pierwsze)	4 punkty, przeszkodę trzeba powtórzyć
Druga odmowa na parkurze	Eliminacja na większości zawodów, 8 punktów na niektórych
Przekroczenie normy czasu	1 punkt za sekundę lub za każde rozpoczęte 4 sekundy, zależnie od regulaminu
Błąd trasy (przeszkoda poza kolejnością lub pominięta)	Eliminacja
Upuszczenie konia lub kij poza nogami nad przeszkodą	Liczone jako odmowa lub zrzutka, zależnie od organizatora
Upadek zawodnika	Eliminacja na mistrzostwach, ponowny start dozwolony w klasach dla początkujących

Wygrywa zawodnik z najmniejszą liczbą punktów karnych. Przy remisie decyduje szybszy czas albo rozgrywka na skróconym parkurze, gdzie wygrywa najszybszy przejazd bez błędów. Wysokości ustala się według klas: od 20–30 cm w klasach wprowadzających do 100–130 cm na poziomie mistrzostw krajowych. Na tych wysokościach ogranicza sprawność zawodnika, nie koń.

Zasady ujeżdżenia

Ujeżdżenie odbywa się na wytyczonym czworoboku, zwykle prostokącie 20 × 40 m z literami A, K, E, H, C, M, B i F na obwodzie oraz X na środku. Zawodnik wykonuje z pamięci opublikowany program: stałą sekwencję ruchów w trzech chodach. Każdy ruch sędzia ocenia od 0 do 10, a suma jest przeliczana na procenty.

Co jest oceniane:

• Chody. Stęp jest czterotaktowy, kłus dwutaktowy, galop trzytaktowy z fazą zawieszenia. Takt musi być wyraźnie rozpoznawalny i regularny.
• Przejścia. Zmiany chodu lub tempa muszą nastąpić przy literze, nie dwa metry dalej.
• Dokładność figur. Koła muszą być okrągłe i właściwej wielkości, linia środkowa prosta, zatrzymania równe i nieruchome.
• Postawa konia. Głowa niesiona stabilnie, na stałej wysokości, koń „przed” zawodnikiem, a nie dyndający.
• Oceny ogólne. Na koniec programu sędzia przyznaje noty za rytm, impuls, postawę zawodnika i ogólne wrażenie.

Błędy programu (zła figura lub pominięty ruch) kosztują 2 punkty za pierwszym razem i więcej za drugim; trzeci błąd oznacza zwykle eliminację. Czytający, który odczytuje program na głos, jest dozwolony w większości mniejszych klas, a zabroniony na mistrzostwach. Powyżej 60 % program jest solidny; powyżej 70 % wygrywa większość zawodów klubowych.

Zasady freestyle

Freestyle to układ do muzyki, zwykle od dwóch do czterech minut, który musi zawierać stałą listę elementów obowiązkowych: trzy chody, co najmniej jedno zatrzymanie, zmianę kierunku i często skok. Resztę wybiera zawodnik: muzykę, strój, prezentację konia i historię programu.

Sędziowie oceniają dwa bloki. Wykonanie techniczne obejmuje jakość chodów, przejść i ewentualnych skoków, dokładnie jak w ujeżdżeniu. Wrażenie artystyczne obejmuje choreografię, wykorzystanie czworoboku, interpretację muzyki, harmonię między zawodnikiem a koniem oraz cały obraz, łącznie ze strojem i sprzętem. Oba bloki ważą zwykle tyle samo. Niezwykłe konie, dopasowane stroje i program z wyraźnym początkiem, rozwinięciem i zakończeniem punktują tu dobrze, dlatego jednorożce i efektowne fryzy widuje się we freestyle częściej niż gdziekolwiek indziej.

Zasady sprzętowe: co musi mieć koń

Regulaminy opisują konia dość dokładnie, bo koń jest sprzętem i od niego zależy bezpieczeństwo.

• Wypchana głowa na kiju, solidnie zamocowana. Głowa, która chwieje się lub odpada podczas przejazdu, to problem bezpieczeństwa i powód do eliminacji.
• Dopasowane ogłowie z wodzami. Wiele zawodów wymaga trzymania wodzy w rękach; nadrukowane ogłowia nie wystarczą w klasach ujeżdżenia i prezentacji.
• Kij bez ostrego końca, zaślepiony lub zaokrąglony. Długość jest dowolna, ale kij nie może dotykać podłoża w chodach.
• Bez luźnych elementów, które mogłyby spaść na parkurze: flo, zawieszki i ozdoby na klips są zwykle zabronione w skokach, dozwolone we freestyle i prezentacji.
• Niektóre mistrzostwa wymagają minimalnej wielkości głowy, zwykle około 25 cm od nosa do szyi, żeby koń pozostał rozpoznawalny jako hobby horse, a nie zabawka.

Każdy koń z naszej oferty spełnia te wymagania od razu po wysyłce: mocno wypchana głowa, zaślepiony kij 74 cm, zamontowane ogłowie i wodze.

Strój

Większość regulaminów wymaga schludnego stroju sportowego, a nie formalnego stroju jeździeckiego: ciemnych legginsów lub bryczesów, gładkiej góry, butów z przyczepną podeszwą, spiętych włosów. Kask nie jest obowiązkowy, bo zawodnik jest na własnych nogach, ale niektórzy organizatorzy wymagają go w skokach dla najmłodszych. Kostiumy mają miejsce tylko we freestyle i prezentacji; w skokach i ujeżdżeniu są zwykle karane w ramach „prezentacji”.

Kategorie wiekowe

Kategoria	Typowy podział	Uwagi
Dzieci	Poniżej 10 lat, 10–13	Niższe przeszkody, czytający dozwolony w ujeżdżeniu
Juniorzy	14–17	Najliczniejsza grupa na większości zawodów
Seniorzy / Open	18 lat i więcej	Dorośli jadą te same parkury i programy co juniorzy
Klasa realistyczna	Każdy wiek	Koń oceniany za wierność rasie i prezentację, oprócz jazdy
Drużyny	Grupy 3–5 osób	Skoki sztafetowe lub freestyle grupowy

Częste powody eliminacji

• Błąd trasy lub start przed dzwonkiem.
• Druga odmowa w skokach lub trzeci błąd programu w ujeżdżeniu.
• Koń, który traci głowę, kij lub ogłowie w trakcie przejazdu.
• Opuszczenie czworoboku przed końcowym ukłonem.
• Niesportowe zachowanie wobec sędziów, komisarzy lub innych zawodników. Egzekwowane surowo, także wobec rodziców na trybunach.

Jak przeczytać regulamin w pięć minut

Szukaj pięciu rzeczy w propozycjach zawodów: wysokości według klas, czy program ujeżdżenia jest publikowany z wyprzedzeniem, czy czytający jest dozwolony, wymagania dotyczące konia i zasada rozstrzygania remisów. Reszta przyswaja się na miejscu. Jeśli zasada jest niejasna, zapytaj organizatora przed zawodami, a nie sędziego w trakcie.